Fundacja Pomocy Psychologicznej
fundacjapsychologiczna.pl · bezpłatna psychoedukacja
Trójkąt dramatyczny Karpmana
Trójkąt dramatyczny Karpmana opisuje trzy role w określonym modelu interakcji. Poznaj ich znaczenie, bez przypisywania ludziom stałych etykiet i bez obwiniania osób doświadczających przemocy.
Czytanie nie wymaga darowizny. Materiał edukacyjny nie jest diagnozą ani indywidualnym zaleceniem terapeutycznym.
Trzy role w modelu
Karpman opisał role nazywane Ofiarą, Ratownikiem i Prześladowcą oraz zmiany ról w interakcji. Są to nazwy elementów modelu, a nie rozpoznania psychologiczne ani pełny opis czyjejś osobowości. Nie każda trudna rozmowa daje się trafnie wyjaśnić trójkątem.
Opisz konkretne zachowanie
Autorska propozycja: zamiast nazwać kogoś ratownikiem, opisz działanie, na przykład podjęcie decyzji za inną osobę bez zapytania. Zapisz, czy była zgoda i czego każda strona potrzebowała. Takie pytania mogą porządkować refleksję, ale nie zastępują rozpoznania realnej nierównowagi sił.
Pomoc za zgodą drugiej osoby
Autorski przykład: zamiast samodzielnie rozwiązać cudzą sprawę, można powiedzieć: Mogę poszukać informacji albo po prostu wysłuchać. Co będzie dla Ciebie pomocne? Druga osoba może odmówić. Nie ma obowiązku wejścia w rozmowę ani wspólnego ćwiczenia tego modelu.
Ważna granica: przemoc
Rola Ofiary w teorii nie oznacza, że osoba pokrzywdzona odpowiada za przemoc. Nie stosuj modelu do usprawiedliwiania sprawcy, wymuszania pojednania czy zalecania konfrontacji. W sytuacji zagrożenia pierwszeństwo ma bezpieczeństwo i odpowiednia pomoc, nie analiza ról.
Źródła i dalsza lektura
Materiał źródłowy do poradnika. Sprawdzono 01.10.2026. Przykłady rozmów i notatki są autorskimi propozycjami edukacyjnymi.
W bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia dzwoń pod 112 lub 999. Informacje o uzyskaniu wsparcia.
Dobrowolne wsparcie Fundacji
Wspieraj dostęp do pomocy
Czytanie poradnika nie wymaga darowizny. Jeśli chcesz wesprzeć działania Fundacji, wybierz regularne wsparcie albo wpłatę jednorazową.
Pomagaj co miesiąc
Wybierz kwotę, którą możesz utrzymać. Wsparcie Stripe można później anulować.
Kliknięcie kwoty otworzy bezpieczny formularz Stripe.
Przekaż darowiznę jednorazową
Jeśli nie chcesz wybierać stałego wsparcia, możesz dokonać jednej wpłaty na stronie Fundacji.
Przekazuję darowiznę